Wrocław najlepiej oglądać z wody – dosłownie! Rejs po Odrze to świetna okazja, by poznać historię miasta z innej perspektywy. Poniżej przedstawiam atrakcje mijane po drodze, każda z osobna, z nutą historii i ciekawostek.
W XIX i na początku XX wieku na terenie dzisiejszego bulwaru działał port parowców, który obsługiwał zarówno pasażerską „białą flotę”, jak i transport towarowy. Był to jeden z kluczowych punktów logistycznych na mapie wodnej Wrocławia. Dziś bulwar pełni funkcję spacerową, a jego zielone tereny chętnie odwiedzają mieszkańcy i turyści.
Ciekawostka: Nazwa bulwaru upamiętnia Xawerego Dunikowskiego – znanego rzeźbiarza i pedagoga, który po wojnie związał się z Wrocławiem.
To jedno z najważniejszych muzeów Dolnego Śląska i całej Polski. Główne zbiory obejmują malarstwo i rzeźbę – zarówno sakralną, jak i świecką – a cała kolekcja liczy ponad 200 000 eksponatów. Budynek powstał w XIX wieku jako siedziba Zarządu Prowincji Śląskiej.
Fasada muzeum w okresie letnim porasta bujna roślinność – bluszcz, który barwi się na czerwono wczesną jesienią, jest jednym z najczęściej fotografowanych elementów budynku.
Trójprzęsłowy most powstał po II wojnie światowej, w miejscu, gdzie wcześniej znajdowały się inne przeprawy – m.in. most Lessinga (istniejący w latach 1875–1945). Most Pokoju był jednym z symboli odbudowy Wrocławia po zniszczeniach wojennych.
Ciekawostka: W 1855 roku most nazywano Fenigowym – od opłaty wynoszącej 1 feniga, którą trzeba było uiścić za przeprawę na drugą stronę Odry.
Monumentalny gmach Urzędu Wojewódzkiego budowany był w latach 30. XX wieku jako siedziba władz administracyjnych III Rzeszy. Autorem projektu był niemiecki architekt Felix Bräuler. Fasada budynku została zaprojektowana tak, by odzwierciedlać potęgę i dostojeństwo państwa niemieckiego.
Ciekawostka: Według przekazów, sam Adolf Hitler miał doglądać postępów prac budowlanych podczas jednej ze swoich wizyt we Wrocławiu.
Most o nitowanej konstrukcji stalowej powstał w 1910 roku, a jego pierwotna nazwa to Kaiserbrücke (Most Cesarski), nadana na cześć cesarza Wilhelma II. Most ma długość 112,5 m i waży 2,3 tys. ton. Architektem był Richard Plüddemann. W czasie II wojny światowej, podczas oblężenia Festung Breslau, wieże mostu zostały celowo obniżone – niemieckie wojsko wybudowało na dzisiejszym placu Grunwaldzkim polowe lotnisko, a wysokie pylony przeszkadzałyby w lądowaniach. Dziennie lądowało tu nawet 40 ton zaopatrzenia. Po wojnie most odbudowano i nazwano Grunwaldzkim – dla upamiętnienia 500-lecia bitwy pod Grunwaldem.
Istnieje też miejska legenda o nieznanym pilocie (prawdopodobnie Stanisławie Maksymowiczu), który w latach 50. przeleciał samolotem pod mostem!
Pływające centrum edukacyjno-kulturalne to jedyny tego typu obiekt w Europie. W jego wnętrzu znajdziesz kawiarnię z widokiem na rzekę, bibliotekę tematyczną oraz wypożyczalnię kajaków. Kompleks prowadzi Fundacja OnWater.pl i regularnie organizuje warsztaty ekologiczne dla dzieci i dorosłych.
Polinka łączy główny kampus Politechniki z Geocentrum po drugiej stronie Odry. Kabina pokonuje 373 metry w zaledwie 1 min 55 s, osiągając prędkość do 5 m/s. Dla studentów PWr przejazd jest bezpłatny, a pozostali pasażerowie korzystają z biletów komunikacji miejskiej.
Konstrukcja kabin i podpór została zaprojektowana tak, by wytrzymać podmuchy wiatru do 17 m/s, co czyni ją jedną z najbezpieczniejszych kolejek miejskich w Europie.
Otwarty w 1865 roku ogród zoologiczny jest najstarszym zoo w Polsce. Mieszka tu ponad 1 100 gatunków zwierząt, co plasuje placówkę na trzecim miejscu na świecie pod względem różnorodności fauny. Największą atrakcją jest Afrykarium – ogromny pawilon prezentujący ekosystemy Czarnego Lądu.
Ciekawostka: rekord frekwencji padł w 2015 roku, gdy jednego dnia zoo odwiedziło prawie 30 000 osób!
Uczelnia powstała w 1910 r. jako Królewska Wyższa Szkoła Techniczna. Po 1945 r. przekształcono ją w polską Politechnikę Wrocławską, która dziś kształci ponad 25 000 studentów.
Ciekawostka: okna w budynku C-14 (tzw. serowcu albo dziurawcu) zaprojektowano inspirując się taśmą perforowaną, na której były zapisywane dane przez komputery Odra
Do XIX wieku wyspa należała do kościoła, a jej nazwa wywodzi się od łacińskiego Sancta Maria in Arena – odniesienia do kaplicy w Padwie wzniesionej na piaskowej arenie. Przez stulecia Piasek pełnił funkcje sakralne i gospodarcze, a przeprawa przez wyspę była ważnym szlakiem handlowym. Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku
Kościół Najświętszej Marii Panny na Piasku to gotycka świątynia wzniesiona w XIV w. z fundacji możnowładcy Pawła Włosta. W czasie Festung Breslau została niemal w całości zniszczona; odbudowa w latach 1946–1948 przywróciła jej średniowieczne formy. Wnętrze zdobi największy współczesny witraż w Polsce – tzw. „witraż millennium”.
Najstarszy obecnie czynny most we Wrocławiu. Drewniana przeprawa istniała tu już w XII wieku, a od 1149 r. pobierano opłatę zwaną mytem. W 1861 r. zastąpiono ją żelazną konstrukcją projektu Ernsta Ubera, która przetrwała do dziś. Most wielokrotnie zmieniał barwę; obecny czerwony kolor nawiązuje do przedwojennej odsłony.
Jedyna zachowana hala targowa we Wrocławiu, zaprojektowana przez Richarda Plüddemanna. Wybudowana w latach 1906–1908, zachwyca żelbetową konstrukcją parabolicznych łuków.
Ciekawostka: w czasie Festung Breslau hala służyła jako magazyn żywności dla ludności cywilnej.
Instytut naukowy i kulturalny mieszczący bezcenne zbiory rękopisów, starodruków i dzieł sztuki. Wśród nich były „Pieśni” Jana Kochanowskiego oraz rękopis Pana Tadeusza (obecnie w Muzeum Pana Tadeusza na Rynku). Podczas ewakuacji Lwowa w 1944 r. przewieziono tu ponad 2 000 skrzyń najcenniejszych zbiorów.
Stalowy most z końca XIX w. łączy Wyspę Tamkę z północnym brzegiem Odry. Według pomiarów hydrograficznych głębokość rzeki pod przęsłem sięga aż 9 metrów – to jedno z najgłębszych miejsc w miejskim odcinku Odry. W średniowieczu działały tu młyny wodne zasilane bocznym ramieniem Odry – ich koła młyńskie napędzały zarówno tartaki, jak i folusze do obróbki sukna. Do dziś pod wodą zachowały się fragmenty kamiennych przyczółków po dawnych młynach, widoczne przy niskim stanie rzeki. W XX wieku wyspę zabudowano obiektami Akademii Medycznej oraz Wydziału Biotechnologii UWr, natomiast dziś pełni funkcje rekreacyjne – latem odbywają się tu kameralne koncerty i plenerowe seanse filmowe.
Założony w 1702 r. jako Academia Leopoldina, dziś kształci ponad 23 000 studentów. Barokowy gmach główny to architektoniczna perła miasta. Warto zwiedzić Aulę Leopoldina z bogatymi freskami oraz Wieżę Matematyczną, która jest jedyną z trzech planowanych wież, która została wybudowana. Powstała w latach 1728–1737. Początkowo mieściło się w niej Obserwatorium Astronomiczne, założone przez przyrodnika i astronoma Antona Lorenza Jugnitza. Wśród wyposażenia znajdował się m.in. gnomon z linią południkową (17 południk) wbudowaną w posadzkę, który zachował się do dziś. Jednak najnowsze badania ujawniają, iż Wieża Matematyczna znajduje się na 17° 2′ 0,4936″
Ciekawostka: rząd okien od strony Mostów Pomorskich jest… domalowany – to zabieg architektoniczny maskujący asymetrię fasady.
Wyspa zawdzięcza nazwę słodowni, która funkcjonowała tu od XV w. Dziś to popularne miejsce spotkań i letnich pikników – jedno z nielicznych w mieście, gdzie legalnie można spożywać alkohol pod chmurką.
Ciekawostka: z całej przedwojennej zabudowy wyspy ocalała tylko jedna kamienica – reszta została zniszczona w 1945 r.
W XIII w. stał tu Młyn św. Klary, zniszczony w latach 70. XX w. W XVIII w. działała wytwórnia spirytusu i likierów, eksportująca produkty do Berlina i Wiednia.
Ciekawostka: nazwa wyspy pochodzi od bielenia płótna, które w średniowieczu rozkładano tu na słońcu.